Kanał Entreroches – nieukończona droga wodna Szwajcarii
Kanał Entreroches, znany również jako Canal d’Entreroches, to projekt inżynieryjny, który nigdy nie został ukończony. Miał na celu połączenie Jeziora Neuchâtel z Jeziorem Genewskim, a tym samym stworzenie ciągłej drogi wodnej od Holandii aż do Morza Śródziemnego. Jego historia jest przykładem ambitnych planów inżynieryjnych, które napotkały liczne przeszkody i ostatecznie nie zakończyły się sukcesem.
Geneza projektu
Inicjatorem budowy kanału był Elie du Plessis-Gouret, francuski arystokrata i hugenot, który przybył z Niderlandów. W czasach, kiedy rozpoczęto prace nad kanałem, projekt ten miał znaczenie strategiczne, gdyż umożliwiałby bezpośrednie połączenie dorzeczy Renu i Rodanu. Dzięki temu żegluga pomiędzy Morzem Północnym a Morzem Śródziemnym stałaby się znacznie prostsza i bardziej efektywna. Kluczowym elementem tej koncepcji było uczynienie rzeki Rodan żeglowną na całym odcinku między Genewą a Lyonem, co wymagało zrealizowania projektu obejścia skalistych katarakt znanych jako Pertes du Rhône.
Początek budowy
Budowę kanału rozpoczęto w 1638 roku pod kierownictwem Elie Gouret. W projekcie uczestniczyli inwestorzy z różnych regionów: holenderscy (19%), francuscy (10%), berneńscy (55%) oraz genewscy (16%). Kanał miał korzystać z wód rzek Thièle i Venoge, które miały zapewnić potrzebną wodę do funkcjonowania systemu śluz. Pierwszy odcinek kanału, łączący Yverdon z Orbe, wykorzystywał naturalne koryto rzeki Thièle. Do 1640 roku ukończono dziewięciokilometrowy fragment między Orbe a Entreroches.
Problemy techniczne i ograniczenia
W miarę postępu prac natrafiano na coraz większe trudności, zwłaszcza w rejonie cluse du Mormont – głębokim wąwozie w masywie wzgórz Mormont. Wspomniane miejsce wymagało skomplikowanych prac związanych z kopaniem i wzmacnianiem ścian. Kanał dotarł do koryta Venoge w pobliżu Daillens i kontynuował swoją trasę przez Grands Moulins do Cossonay, gdzie dotarł w 1648 roku. Łącznie wykonano 25,3 km kanału do tego momentu.
Żegluga na kanale
Żegluga na kanale była ograniczona do jesieni i zimy, ponieważ latem niski poziom wody uniemożliwiał transport. Używane były barki płaskodenne zwane „razelles”, które mogły przewozić około 25 ton ładunku. Rejs między Cossonay a Yverdon trwał dwa dni, a barki były ciągnięte przez burłaków – często lokalnych rolników szukających dodatkowego dochodu.
Ostateczny upadek projektu
Mimo że kanał funkcjonował przez pewien czas, napotykał liczne wyzwania techniczne oraz ekonomiczne, co doprowadziło do jego stopniowego upadku. Około 1760 roku zaprzestano eksploatacji odcinka między Entreroches a Cossonay z powodu długiego czasu oczekiwania na śluzy oraz związanych z tym kosztów. W następnych latach kanał ograniczył swoją działalność do jedynie 16-kilometrowego odcinka w równinie Orbe.
<
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).