Klub književnika – kulturalne serce Belgradu
Klub književnika, znany również jako Klub literata, to wyjątkowe miejsce znajdujące się w sercu Belgradu, przy ulicy Francuskiej, w pobliżu Teatru Narodowego. Ta restauracja nie tylko oferuje smaczne jedzenie, ale także jest miejscem spotkań artystów, intelektualistów oraz miłośników kultury. Jej historia sięga XIX wieku, a przez lata stała się istotnym punktem na kulturalnej mapie stolicy Serbii.
Historia budynku – od ambasady do klubu literackiego
Budynek, w którym mieści się Klub književnika, został zbudowany pod koniec lat 50. XIX wieku przez kupca serbskiego, Pećanaca. Charakteryzuje się on stylu neoklasycystycznym i przez wiele lat pełnił różne funkcje. W XIX wieku znajdowała się w nim ambasada Imperium Osmańskiego, a później także ambasada Stanów Zjednoczonych. Po I wojnie światowej budynek stał się siedzibą Auto Clubu. W 1946 roku został przekazany Stowarzyszeniu Pisarzy Serbskich, co zapoczątkowało nowy rozdział w jego historii.
W podziemiach budynku ulokowano kafejkę, która szybko stała się popularnym miejscem spotkań członków Stowarzyszenia. W 1952 roku lokal przekształcił się w stołówkę, oferując prostą kuchnię. Jednakże prawdziwa przemiana nastąpiła w 1954 roku, kiedy to kierownictwo klubu objęli Ivo Kusalić i Nikola Bosanac. Od tego momentu klub otworzył swoje drzwi dla szerszej publiczności, nie ograniczając się jedynie do członków stowarzyszenia.
Przemiana w modną restaurację
Rok 1957 przyniósł kolejny ważny moment w historii Klubu književnika. Nowym kierownikiem został Budimir „Buda” Blagojević, który postanowił zmienić charakter lokalu. Dzięki jego staraniom klub przekształcił się w jedną z najmodniejszych restauracji w Belgradzie i całej Jugosławii. Oferując szeroki wybór potraw oraz atmosferę pełną sztuki i kultury, miejsce to szybko zyskało na popularności.
Klub był otwarty przez sześć dni w tygodniu i oferował nocne życie, stając się miejscem spotkań przedstawicieli różnych środowisk artystycznych oraz dyplomatów. Regularnie bywali tam aktorzy, reżyserzy, malarze oraz naukowcy. Wśród gości Klubu znaleźli się także znani zagraniczni artyści, tacy jak Alberto Moravia czy Jean-Paul Sartre, którzy odwiedzali Belgrad często z okazji festiwali teatralnych i muzycznych.
Kultura i polityka – miejsce spotkań ważnych osobistości
W latach 80. XX wieku Klub književnika stał się także areną spotkań dla dysydentów oraz osób związanych z opozycją wobec komunistycznego reżimu. To tutaj rodziły się pomysły i strategie przyszłych liderów post-komunistycznej Serbii, takich jak Zoran Đinđić czy Vojislav Koštunica. Spotykali się tam również dyplomaci z krajów zachodnich oraz przedstawiciele Służby Bezpieczeństwa.
W okresie wojny w Bośni i Hercegowinie w latach 90., klub przyciągnął uwagę belgradzkich gangsterów. Był ulubionym miejscem Željko Ražnatovicia „Arkana”. Niestety, historia Klubu nie jest wolna od dramatycznych wydarzeń – 15 lutego 1997 roku przed lokalem zamordowany został znany przestępca Rade Ćaldović „Ćenta”, co przyciągnęło uwagę mediów i wzbudziło kontrowersje wokół miejsca.
Najnowsze czasy – renowacja i nowe życie
W 2008
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).