Wprowadzenie
Marcin Tomaka to postać, która na stałe wpisała się w historię Polski, szczególnie w kontekście II wojny światowej i męczeństwa duchownych katolickich. Urodził się 15 maja 1894 roku w Krasnem, a swoje życie poświęcił nie tylko posłudze duszpasterskiej, ale również obronie wartości moralnych w trudnych czasach okupacji. Jego historia jest przykładem odwagi i determinacji, które towarzyszyły polskim duchownym podczas najciemniejszych dni w historii kraju.
Dzieciństwo i młodość
Marcin Tomaka dorastał w Krasnem, gdzie od najmłodszych lat kształtowały się jego wartości oraz pragnienie służby Bogu i ludziom. W latach 1906–1914 uczęszczał do gimnazjum w Rzeszowie. To tam rozwijał swoją edukację i zainteresowania, które później miały wpływ na jego decyzje życiowe. Po ukończeniu nauki w gimnazjum wstąpił do Legionów Polskich, gdzie jako młody żołnierz brał udział w walkach o niepodległość kraju. Jego heroizm został wystawiony na próbę, gdy dwukrotnie odniósł rany, ale mimo wszystko przeszedł cały szlak bojowy.
Studia teologiczne i kapłaństwo
Po zakończeniu działań wojennych Marcin Tomaka postanowił poświęcić swoje życie Bogu. W 1918 roku rozpoczął studia w Seminarium Duchownym w Przemyślu, gdzie przygotowywał się do kapłaństwa. Jego święcenia kapłańskie miały miejsce 11 czerwca 1922 roku. Po uzyskaniu święceń został skierowany do Sokołowa, a następnie do Leżajska, gdzie przez pół roku pełnił obowiązki administracyjne parafii. Jego praca duszpasterska szybko zyskała uznanie, a ks. Tomaka był cenionym duchownym.
Zaangażowanie w działalność społeczną
W 1929 roku Marcin Tomaka objął stanowisko sekretarza generalnego Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej w diecezji przemyskiej, co było dla niego kolejną okazją do działania na rzecz młodzieży oraz wspierania ich duchowego rozwoju. Pełniąc tę funkcję przez pięć lat, zainicjował wiele przedsięwzięć, w tym miesięcznik diecezjalny dla kół KSMŻ oraz pierwsze rekolekcje zamknięte dla prezesek stowarzyszeń działających w diecezji. Jego zaangażowanie i pasja przyczyniły się do umocnienia pozycji stowarzyszenia oraz rozwoju życia religijnego młodzieży.
Proboszcz w Haczowie
W 1934 roku ks. Tomaka objął stanowisko proboszcza parafii w Haczowie koło Krosna. W tej roli nie tylko dbał o duchowy rozwój swoich parafian, ale także podjął się remontu zabytkowej świątyni – Kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Jego oddanie dla społeczności lokalnej było widoczne nie tylko w pracy duszpasterskiej, ale także w zaangażowaniu na rzecz poprawy warunków życia mieszkańców Haczowa.
Okres II wojny światowej
Wybuch II wojny światowej przyniósł ze sobą ogromne zmiany dla całej Polski, a także dla parafii Haczów. Gdy Niemcy wkroczyli do Haczowa 8 września 1939 roku, ksiądz Tomaka stanął przed nowymi wyzwaniami. W obliczu okupacji wspierał swoich parafian zarówno duchowo, jak i finansowo, co zyskało mu ich ogromny szacunek i wdzięczność. Jednak jego postawa wobec niemieckich żołnierzy, którzy wykazywali się niemoralnym
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).