Wprowadzenie
Uderzeniowe Bataliony Kadrowe (UBK) to formacje zbrojne, które odegrały istotną rolę w walce o wolność Polski podczas II wojny światowej. Działając w latach 1942–1944, te oddziały partyzanckie były częścią szerszej struktury konspiracyjnej, znanej jako Konfederacja Narodu. Ich działania były szczególnie skoncentrowane na wschodnich terenach Rzeczypospolitej, gdzie miały na celu opór przeciwko niemieckiemu okupantowi. W artykule przyjrzymy się genezie UBK, ich kluczowym akcjom oraz ostatecznemu scaleniu z Armią Krajową.
Geneza Uderzeniowych Batalionów Kadrowych
Powstanie Uderzeniowych Batalionów Kadrowych miało swoje korzenie w warszawskim ruchu konspiracyjnym. W obliczu brutalnej okupacji hitlerowskiej, lokalne grupy zaczęły organizować się z myślą o zbrojnym oporze. W latach 1942-1943 powstało osiem batalionów, choć nie wszystkie osiągnęły pełny stopień organizacji i uzbrojenia, by mogły skutecznie prowadzić walkę partyzancką. Głównym celem tych oddziałów było przerzucenie ich w teren, gdzie po nawiązaniu kontaktu z lokalnymi mieszkańcami mogłyby podjąć walkę z okupantem.
Przygotowania do działań partyzanckich
Pierwszą próbą wysłania sił w teren był tzw. „wyprawa sterdyńska”, która miała miejsce w październiku 1942 roku. Skierowany do Puszczy Sterdyńskiej I Uderzeniowy Batalion Kadrowy pod dowództwem kapitana Ignacego Telechuna (ps. „Toporski”) miał za zadanie przeprawić się przez Bug i utworzyć bazę dla przyszłych działań partyzanckich. Niestety, akcja ta okazała się nieudana; oddział, który dotarł do celu, był znacznie mniejszy niż planowano i po kilku dniach musiał wrócić do stolicy. Straty wyniosły 36 ludzi: czterech zabitych, dwóch rannych oraz trzydziestu aresztowanych przez Niemców.
Rozwój i organizacja
Po zimie 1942/1943 trwały dalsze przygotowania do działań partyzanckich. W styczniu 1943 roku Ryszard Reiff (ps. „Jacek”) udał się na teren Ciechanowca, gdzie nawiązał kontakt z lokalnymi mieszkańcami i stworzył 1. Uderzeniowy Pluton Partyzancki liczący około 30 osób. Z czasem pluton ten przekształcono w VIII Uderzeniowy Batalion Kadrowy.
Wymarsz głównych sił
Koncentracja pozostałych batalionów miała miejsce pod koniec maja 1943 roku w okolicach stacji kolejowej Dalekie koło Wyszkowa. Zgromadzone siły składały się z VIII Uderzeniowego Batalionu Kadrowego, Pocztu Podlasie oraz innych grup przybyłych z Warszawy. Łącznie uczestniczyło około 200 żołnierzy pod dowództwem Bolesława Piaseckiego. Niestety, rejon koncentracji został otoczony przez niemieckie wojska, co zmusiło partyzantów do przebicia się przez okrążenie, ponosząc straty w ludziach.
Działania na Białostocczyźnie
Po przebiciu się z okrążenia, oddziały UBK rozpoczęły działalność na terenie Białostocczyzny. Już 11 czerwca 1943 roku miała miejsce bitwa pod
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).