Wnętrzniaczek podziemny – niezwykły grzyb z rodziny wnętrzniaczkowatych
Wnętrzniaczek podziemny, znany naukowo jako Gastrosporium simplex, to gatunek grzybów, który należy do rodziny wnętrzniaczkowatych (Gastrosporiaceae). Odkryty po raz pierwszy w 1903 roku przez włoskiego mykologa Oreste Mattirolo, grzyb ten jest rzadko spotykany i stale zmniejsza swoją populację w wyniku zmian środowiskowych. W Polsce gatunek ten został opisany przez Władysława Wojewodę w 2003 roku i jest klasyfikowany jako zagrożony wyginięciem na Czerwonej liście roślin i grzybów.
Systematyka i nazewnictwo
Wnętrzniaczek podziemny zajmuje specyficzne miejsce w systematyce organizmów. Należy do typu Basidiomycota, który obejmuje wiele popularnych grzybów. W klasyfikacji według Index Fungorum można go znaleźć w obrębie rzędu Phallales oraz rodziny Gastrosporiaceae. Taksonomia tego gatunku odzwierciedla różnorodność i złożoność życia grzybów, a jego unikalna struktura oraz cykl życia czynią go obiektem badań dla mykologów na całym świecie.
Morfologia wnętrzniaczka podziemnego
Owocnik
Owocnik wnętrzniaczka podziemnego ma średnicę od 0,5 do 2 cm i przybiera kulisty kształt. Jest miękki w dotyku i wyrasta z sznurów grzybniowych o grubości około 1 cm. Często można zauważyć, że kilka owocników powstaje z jednego sznura, tworząc charakterystyczne skupiska. Zewnętrzna warstwa owocnika, zwana egzoperydium, ma kredowobiałą barwę i z czasem pęka na płaty. Wewnątrz znajduje się endoperydium, które początkowo jest białe lub galaretowato-przezroczyste, a później zmienia kolor na szaroochrowy i staje się nieprzezroczyste. Gleba otaczająca owocniki zmienia się wraz z ich rozwojem – najpierw jest biała, a później staje się szaroochrowa oraz pyląca.
Cechy mikroskopowe
W badaniach mikroskopowych podstawki wnętrzniaczka charakteryzują się wymiarami od 15 do 40 µm długości i od 5 do 9 µm szerokości. Często występują w układzie 8-zarodnikowym. Zarodniki mają średnicę od 4 do 4,5 µm, są bladoochrowe oraz mają kształt kulisty lub jajowaty. Ich gładka powierzchnia sprzyja ich rozprzestrzenieniu za pomocą wiatru, co jest istotnym elementem cyklu życiowego tego grzyba.
Występowanie i siedlisko
Wnętrzniaczek podziemny jest gatunkiem znanym głównie z Eurazji, ale jego obecność została również zaobserwowana w Ameryce Północnej (Kanada i USA) oraz Ameryce Południowej (Argentyna). W Polsce gatunek ten został uznany za rzadki; do 2003 roku zanotowano jedynie kilka stanowisk. Obecnie znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski jako gatunek zagrożony wyginięciem (status E). Jego populacja zmniejsza się z powodu negatywnych zmian środowiskowych oraz utraty naturalnych siedlisk.
Grzyb ten preferuje miejsca otwarte i suche, szczególnie te nasłonecznione. Rośnie zazwyczaj wśród roślinności kserotermicznej, często na glebach gipsowych. Można go znaleźć pod ziemią
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).